Onze boodschap
Wij zijn kandidaat-adoptieouders, verenigd in Home Across Borders vzw. We erkennen dat het debat over interlandelijke adoptie gevoelig en complex is. Toch mag de toekomst ervan niet bepaald worden door één vraag: behouden of verdwijnen. De belangrijkste vraag is: welke oplossing biedt elk individueel kind het beste perspectief op een veilige, stabiele en liefdevolle gezinsomgeving?
In een ideale wereld is adoptie niet nodig
Elk kind zou veilig en geliefd moeten opgroeien in het eigen gezin. Voor een aantal kinderen is dat geen realiteit. Zolang die werkelijkheid bestaat, mogen we niet wegkijken.
Adoptie is geen perfecte oplossing en geen doel op zich. Maar voor sommige kinderen is het een cruciaal onderdeel van de zoektocht naar zorg, een thuis en perspectief. Daarom pleiten wij voor het behoud van interlandelijke adoptie: streng gereguleerd en volledig gericht op het belang van het kind.
Want kinderen zonder gezin verdwijnen niet omdat een systeem stopt.
Wij luisteren naar geadopteerden
We hebben met aandacht geluisterd naar de ervaringen van geadopteerden, onder meer in de open brief “Adoptie stopt niet na je kindertijd” (2021) en tijdens de hoorzittingen in het Vlaams Parlement (2022). Daarin keren dezelfde thema's terug. Wij steunen die oproep volledig en zien ze als voorwaarden voor het behoud van interlandelijke adoptie:
onafhankelijke controles en permanente evaluatie;
samenwerking met uitsluitend betrouwbare herkomstlanden;
maximale transparantie en inspraak van geadopteerden en eerste ouders, bijvoorbeeld naamherstel;
onderzoek naar wanpraktijken en herziening van verjaringstermijnen;
kwaliteitsvolle, adoptiesensitieve begeleiding van alle betrokkenen;
uitgebreide en onafhankelijke nazorg;
openheid in adoptie.
Adoptie stopt niet op de dag dat een kind in België aankomt. Vragen rond afkomst, identiteit en verbondenheid kunnen een leven lang aanwezig blijven.
Niet afschaffen, maar verbeteren
Het is onbegrijpelijk dat gekozen wordt voor een volledige stopzetting zonder eerst de noodzakelijke hervormingen en kwaliteitswaarborgen maximaal uit te bouwen. Veel van de aangehaalde problemen zijn argumenten voor een beter systeem, niet voor het einde ervan. Ook het expertenpanel interlandelijke adoptie (2021) pleitte voor een hertekening van het landschap.
Internationaal wetenschappelijk onderzoek wijst bovendien in dezelfde richting: kinderen ontwikkelen zich in een stabiele gezinsomgeving gemiddeld gunstiger dan bij langdurig verblijf in een instelling. Voor veel kinderen kan adoptie een beschermende maatregel zijn die herstel van vroege kwetsbaarheid mogelijk maakt. In onze kennisdatabank lees je wat het onderzoek precies zegt.
“Ook de kinderen van vandaag verdienen een stem. Kinderen zonder gezin verdwijnen niet omdat een systeem stopt”
Kinderrechten vragen een zorgvuldige afweging
Dit debat gaat niet over één kinderrecht, maar over meerdere rechten die soms in evenwicht moeten worden gebracht. Elk kind heeft recht op identiteit, kennis van zijn afkomst en respect voor zijn familiebanden. Tegelijk heeft elk kind recht op bescherming, ontwikkeling en een veilige, permanente gezinsomgeving (Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind).
Komen die rechten met elkaar in spanning, dan vraagt dat geen ideologische keuze vóór of tegen adoptie, maar een zorgvuldige beoordeling van wat voor elk individueel kind het beste perspectief biedt. Interlandelijke adoptie komt daarbij pas in beeld als er geen duurzame oplossing bestaat binnen de eerste familie, binnenlandse adoptie of pleegzorg. Dat subsidiariteitsprincipe is verankerd in het Haags Adoptieverdrag.
Ons pleidooi vertrekt niet vanuit een vermeend recht op een kind. Het vertrekt vanuit de overtuiging dat elk kind recht heeft op een veilige, permanente en liefdevolle gezinsomgeving wanneer er geen andere duurzame oplossing beschikbaar is.
Een complex debat vraagt meerdere stemmen
Interlandelijke adoptie raakt veel mensen: geadopteerden, eerste ouders, kandidaat-adoptieouders, hulpverleners, wetenschappers, overheden en organisaties in herkomstlanden. Wij spreken niet namens één groep. Een toekomstig beleid kan volgens ons alleen slagen wanneer alle perspectieven ernstig genomen worden, zowel in Vlaanderen én in de herkomstlanden.
Wij vragen een toekomstgericht beleid dat lessen trekt uit het verleden én verantwoordelijkheid blijft opnemen voor de meest kwetsbare kinderen van vandaag. Dat is voor ons de essentie van kinderbescherming.
Het debat begrijpen
