Tijdlijn: het Vlaamse adoptiedebat van 2019 tot vandaag

Politiek
Geschreven door Yannick Roosen

Introductie

De beslissing om interlandelijke adoptie in Vlaanderen uit te faseren, is het voorlopige eindpunt van een debat dat al jaren loopt. Wie de discussie wil begrijpen, heeft baat bij een feitelijk overzicht: wat gebeurde er wanneer, en wat werd er telkens beslist?

Elke datum in deze tijdlijn is gebaseerd op openbare bronnen (onderaan vermeld). Deze pagina wordt aangevuld naarmate het dossier evolueert.

2018–2019 — Onthullingen en een expertenpanel

Na onthullingen in de pers over wanpraktijken bij adopties, onder meer uit Ethiopië, stelt toenmalig minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) in 2019 een onafhankelijk expertenpanel interlandelijke adoptie aan.

2021 — Het eindrapport en de eerste hervormingsplannen

•     September 2021. Het eindrapport van het expertenpanel (gedateerd 14 augustus 2021) wordt publiek. Het panel pleit voor een "hertekening van het adoptielandschap en van het wettelijk kader", met onder meer strikte subsidiariteit, centralisatie bij de Vlaamse centrale autoriteit en versterkte nazorg.

•     2 september 2021. Minister Wouter Beke (CD&V) oppert een adoptiepauze van ongeveer twee jaar voor nieuwe procedures. Na kritiek binnen de coalitie komt die algemene pauze er niet.

•     10 september 2021. De Vlaamse Regering keurt krijtlijnen voor de hervorming goed, zonder algemene pauze; lopende procedures gaan door.

•     21 september 2021 – 19 januari 2022. De Commissie voor Welzijn van het Vlaams Parlement houdt een reeks gedachtewisselingen en hoorzittingen over het rapport (zie ons artikel over het expertenpanel en de hoorzittingen).

•     20 november 2021. Geadopteerden publiceren op StampMedia de open brief "Adoptie stopt niet na je kindertijd", ondertekend door zo'n 124 geadopteerden en organisaties, met vragen rond inspraak, erkenning van wanpraktijken, gespecialiseerde nazorg en afstammingsrecht.

•     10 december 2021. De Vlaamse Regering keurt een beslissingskader goed voor strengere screening van herkomstlanden en adoptiekanalen.

2023–2024 — Hervorming en instroomstop

•     2023. Het adoptielandschap wordt afgebouwd naar één erkende interlandelijke adoptiedienst. FIAC-Horizon en Ray of Hope zetten hun werking stop; Het Kleine Mirakel blijft als enige dienst over.

•     15 december 2023. Minister Hilde Crevits (CD&V) beslist om voorlopig geen nieuwe adoptiedienst te erkennen en geen nieuwe bemiddelingsovereenkomsten meer af te sluiten — een feitelijke instroomstop. Lopende overeenkomsten worden verder begeleid.

•     8 mei 2024. Het Vlaams Parlement neemt een wijzigingsdecreet aan dat onder meer de taken van adoptiedienst en VCA hertekent en een gemeenschappelijk voortraject voor pleegzorg en adoptie invoert. Eind 2025 zijn de uitvoeringsbesluiten nog niet genomen.

•     Oktober 2024. De regering-Diependaele treedt aan; Caroline Gennez (Vooruit) wordt Vlaams minister van Welzijn, bevoegd voor adoptie.

2026 — Consensus en uitdoofscenario

•     4 maart 2026. In de plenaire vergadering spreken alle fracties zich uit voor het uitwerken van een uitfasering van interlandelijke adoptie. Groen dient een voorstel van resolutie in voor een afbouwplan.

•     27 april 2026. Minister Gennez maakt het akkoord van de Vlaamse Regering over het uitdoofscenario bekend: enkel dossiers met een voorstel tot concrete matching bij het VCA en een geldig geschiktheidsattest kunnen nog worden afgerond; de nieuwe regelgeving moet tegen midden 2027 rond zijn.

•     Mei–juni 2026. Kandidaat-adoptieouders verenigen zich; in juni 2026 wordt Home Across Borders vzw opgericht.

•     Najaar 2026. Het Vlaams Parlement plant hoorzittingen over de uitfasering; Home Across Borders is uitgenodigd als spreker.

TODO: Datum en agenda van de hoorzittingen (verwacht: 16 september 2026) publiek bevestigen en linken zodra beschikbaar op vlaamsparlement.be.

2027 — Wat volgt

Volgens de aangekondigde planning moet de nieuwe regelgeving tegen midden 2027 in werking treden. Tot dan lopen het regelgevende werk en het parlementaire debat verder. Op het moment van schrijven is de definitieve tekst nog niet bekend.

Bronnen

Yannick Roosen
Volgende

Kinderrechten en adoptie: welke rechten wegen mee?